De Etersheimerbraak

Polder en molen
De Etersheimerbraakpolder is een kleine polder binnen de polder Zeevang.
Hij is ontstaan uit drie meertjes of ‘braken’, restanten van dijkdoorbraken uit een ver verleden.
De ‘braeckges’ werden in 1631-1632 drooggemalen met een concessie van Reinout van Brederode, de adellijke heer die Oosthuizen en Etersheim toen bestuurde. Het ingepolderde land leverde hem meer inkomsten op dan de visvangst in de meertjes.
Hij verhuurde het als weide- en hooiland.

De Brekermolen bij het bezoekerscentrum is de opvolger van de watermolen die de meertjes droogmaalde.
Deze eerste molen ging bij een brand in 1882 verloren.
De tegenwoordige molen is in 2005 in oude glorie hersteld.

Op deze kaart uit het midden van de zeventiende eeuw staan de braken bij Etersheim nog als water ingetekend.
Het kaartbeeld lijkt de situatie weer te geven van vóór de inpoldering van 1631-32.
Kaart West-Friesland en het Noorderkwartier 1658, Joh. Jansonius. Coll. Provinciale Atlas, Noord-Hollands Archief Haarlem.

 

Etersheim anno 1726. Tekenaar Andries Schoemaker zag bij de kerk niet meer dan vijf huizen.
De begeleidende tekst:

‘Ittershem: werd ook som tyds den Bosch genaampt.
Dus vertoont het Zig te sien van de ordinarie Ryweg van Hoorn na Purmerend te sien: leggende aan de Zeedyk ten eynde van het dorp Oosthuysen: het beslaat seer wynig woning want om de kerk kon ik niet meer als vyf woninge sien: maar na Oosthuysen toe staander meer want dit dorp of kerk behoort onder Oosthuysen’.

Atlas Schoemaker, Nationaal Archief, Den Haag